Tekst: Joanna Sobel, założycielka Brazi6 min czytania · redakcja Brazi Druse Jewelry
W sobotę i niedzielę, 3–4 października, od 10 do 18 w Pałacu Kultury i Nauki odbywa się Warsaw Mineral Expo. Zanim kupisz tam „geodę”, sprawdź, co trzymasz w ręku: geoda to zaokrąglona bryła, zwykle z pustką w środku wyłożoną kryształami, druza to kryształy narosłe na ściankach pustki albo szczeliny w skale, a szczotką nazywa się druzę, w której kryształy stoją gęsto obok siebie na wspólnym podłożu. Organizator i PKiN zapowiadają blisko 300 wystawców z Polski i zagranicy na 8 000 m².
- Termin: sobota i niedziela, 3–4 października, 10:00–18:00, Pałac Kultury i Nauki, plac Defilad 1.
- Bilety: normalny 30, ulgowy 20 i rodzinny 80 złotych; dzieci do 6 lat włącznie wchodzą bezpłatnie.
- Geoda, druza, szczotka: geoda ma w przekroju pustkę, druza to kryształy narosłe na ściance, a szczotka to druza z gęstą kępą kryształów. Przekrój geody agatu z Brazylii jest w naszym naszyjniku z łańcuszkiem 45 cm za 189 zł.
- Geody w Polsce: tak, na przykład we wnętrzu dolnośląskich agatów.
Giełda w PKiN: bilety, opaska i rzeczoznawcy
Bilet ulgowy przysługuje m.in. osobom poniżej 18 lat, emerytom i rencistom, a rodzinny obejmuje dwoje dorosłych i dowolną liczbę niepełnoletnich dzieci. Bilet kupisz na miejscu, także kartą, albo online.
Opaska na rękę jest ważna przez oba dni, więc po sobotniej wizycie możesz wrócić w niedzielę. Organizator zapowiada też porady ekspertów i rzeczoznawców z całej Polski. Jeśli masz wątpliwości co do okazu, zapytaj eksperta, zanim zapłacisz.
Geoda: po czym ją poznać
Na stoisku poznasz geodę po przekroju: na zewnątrz skorupa, w środku kryształy wokół pustki, a w geodach agatowych między nimi pasma. Geody powstają w pustkach skał osadowych albo w lawie, z pęcherzyka gazu zamkniętego w stygnącej skale. W geodzie agatowej na ściankach takiego pęcherzyka osadzają się najpierw współśrodkowe warstwy, a potem rosną kryształy skierowane ku środkowi. Wiele geod na rynku pochodzi z Brazylii i Urugwaju, a w tamtejszych bazaltach występują też duże geody wyłożone ametystem.
Gdy pasma są z agatu, cienko pocięta geoda daje plastry. Nasz naszyjnik ma właśnie taki plaster, przekrój geody agatu z Brazylii z brązowymi kręgami chalcedonu wokół krystalicznego środka. Płaszczyzna jest polerowana, brzeg zostaje chropowaty, a płaski wisior w oprawie ze złoconego srebra nie obraca się.
Od 1825 roku surowy agat z południa Brazylii płynął do Idar (dziś Idar-Oberstein w Niemczech), gdzie wyczerpywały się miejscowe złoża. Według „Scientific American” z 1882 roku wysyłano tam nawet 300 ton agatu rocznie (za GIA, „Gems & Gemology”).
Druza: kryształy narosłe na ściance
„Druse” w nazwie Brazi Druse Jewelry to właśnie druza. Słownik PWN wywodzi polskie słowo od angielskiego druse, a to od niemieckiego Druse. Kupując druzę, bierzesz kawałek ściany skalnej szczeliny, czyli płytę albo bryłę, z której po jednej stronie wyrastają kryształy.
W naszym drugim naszyjniku wisi druza ametystu z Brazylii oszlifowana w kształt serca, w oprawie ze złoconego srebra. Drobne kryształki odbijają światło każdy pod innym kątem, więc serce błyszczy punktowo. Z najkrótszym łańcuszkiem naszyjnik kosztuje 229 zł. Kolczyki-gwiazdki z druzą cytrynu za 220 zł mają srebrną oprawę oraz sztyft i zatyczkę ze srebra próby 925.
Druza może też ważyć kilka kilogramów. Stolik nr 243 to druza cytrynu z Brazylii, która waży 8,45 kg i ma 29 cm szerokości, a razem ze złotym stelażem 45 cm wysokości. Naturalny cytryn jest rzadki, dlatego większość cytrynu w handlu powstaje z ametystu. Brazylijski ametyst wygrzany w około 470 °C robi się jasnożółty, a w 550–560 °C nabiera mocnej barwy, od żółtej po rudobrązową. W cenie jest bryła w stelażu. Szklany blat robimy na zamówienie: każda druza ma inny obrys, więc docinamy go pod ten konkretny egzemplarz w partnerskiej szklarni. Kształt, np. okrągły albo kwadratowy, wybierasz sam, a cenę blatu podajemy osobno.
Szczotka: kryształy gęsto na jednym podłożu
Kryształy w szczotce są zwykle różnej wielkości, a same szczotki porastają ścianki geod, dlatego w handlu, u nas też, granica między druzą a szczotką bywa płynna. Przy zakupie sprawdź, czy wierzchołki kryształów nie są obtłuczone, i zapytaj, skąd okaz pochodzi.
Nasza szczotka ametystu nr 126 pochodzi z regionu Rio Grande do Sul w Brazylii. Waży 6,95 kg, ma 30 cm wysokości i 24 cm szerokości, a z podstawką 45 cm.
Kolorowe plastry agatu: o co zapytać przy stoisku
Przy kolorowym plastrze agatu zapytaj wprost, czy jest barwiony. To stara praktyka, akceptowana, o ile sprzedawca o niej mówi: agat to porowata odmiana chalcedonu i dobrze przyjmuje barwnik. W XIX wieku słynną metodę barwienia opracowano w dzisiejszym Idar-Oberstein, a agaty barwione na niemal każdy kolor są powszechne w handlu biżuterią. Według International Gem Society intensywnie kolorowe agaty są prawdopodobnie barwione. Po czym poznać barwienie, pokazujemy na przykładzie zielonego agatu.
Czy w Polsce są geody?
Tak. Muzeum Ziemi UAM w Poznaniu opisuje, że we wnętrzu dolnośląskich agatów kryją się niekiedy geody, czyli okrągłe lub owalne pustki z kryształami kwarcu. Znane stanowisko agatów to Płóczki Górne koło Lwówka Śląskiego: tamtejsze agaty wypełniły pustki po gazie w zastygłej lawie i mają zwykle po kilka centymetrów.
Na giełdzie jest też wystawa specjalna „Barwy dolnośląskich kwarców”, wejście od sali Malachitowej. To okazy z kolekcji Łukasza Tekieli, który w sobotę i w niedzielę o 14:00 oprowadza po wystawie.
Przy okazji giełdy: druza i szczotka w butiku na Grzybowskiej
Szczotka nr 126 i stolik nr 243 stoją w naszym butiku przy Grzybowskiej 61, w pasażu Platinum Towers na parterze. W piątek jesteśmy otwarci do 19:00, w sobotę w tych samych godzinach co giełda, 10–18, a w niedzielę butik jest zamknięty. Zajrzyj więc w piątek albo w sobotę, w przerwie od giełdy. Do 15 października oba okazy są w akcji „Otwarta gablota”: przy kartach wyżej podajemy cenę po obniżce i najniższą cenę z 30 dni przed nią.
Unikaty sprzedajemy też w sklepie internetowym, więc jeśli jedziesz po konkretną bryłę, zadzwoń pod +48 575 666 195: sprawdzimy, czy się nie sprzedała, i odłożymy ją.
Przymierz na miejscu
ul. Grzybowska 61, lokal 5, 00-844 Warszawa — Pasaż Handlowy Platinum Towers, parter, obok Fabryki Norblina i Browarów Warszawskich; dzielnica Wola.
Pn–pt 11:00–19:00 · sob. 10:00–18:00 · niedz. zamknięte. Parking jest płatny, a przy zakupach w butiku pierwsza godzina jest bezpłatna.
Zadzwoń: +48 575 666 195 — odłożymy wybrany model.
Przy pierwszych zakupach wpisz kod BRAZIBLOG10 — dostaniesz 10% rabatu.
Jak to sprawdziliśmy. Termin, godziny, bilety i wystawa: strona organizatora (gieldymineralow.pl) i pkin.pl, 28 września 2026. Definicje geody i druzy: Słownik języka polskiego PWN; szczotka krystaliczna, powstawanie geod i agaty z Płóczek Górnych: polska Wikipedia; geody z Brazylii i Urugwaju: angielska Wikipedia; geody w agatach dolnośląskich: Muzeum Ziemi UAM; historia i barwienie agatu: GIA, Gem-A, International Gem Society; cytryn z ametystu: GIA i niemiecka Wikipedia (hasło „Citrin”). Ceny, wymiary i materiały: karty produktów w sklepie z 28 września 2026.