Nee - zilver trekt geen magneet aan. Zilver is een diamagnetisch metaal. Daarom blijft noch puur zilver, noch 925-zilver aan een magneet kleven; het uitblijven van een reactie bewijst echter niet dat je zilver in handen hebt, want verzilverd messing gedraagt zich precies hetzelfde.
De magneettest is populair omdat hij niets kost en een seconde duurt. Het probleem is dat hij slechts in één richting uitsluitsel geeft - en niet in de richting die voor de koper van belang is. Hieronder lees je wat de test echt zegt, wanneer hij misleidt en wat je in plaats daarvan kunt controleren.
Trekt zilver een magneet aan? Het korte antwoord
Zilver behoort tot de diamagnetische metalen. Het gaat niet om "zwakke aantrekking", maar om het ontbreken daarvan - of strikt genomen om een heel zwakke afstoting, zo zwak dat die pas met meetapparatuur kan worden waargenomen. Een magneet die op een zilveren plaatje wordt gelegd, blijft er gewoon op liggen - niets trekt hem naar het plaatje toe.
Dit geldt zowel voor puur zilver als voor 925-zilverlegering, waarvan sieraden worden gemaakt. De toevoeging - meestal koper - verandert hier niets aan, want koper wordt evenmin door een magneet aangetrokken. Als iemand dus beweert dat "echt zilver een beetje wordt aangetrokken", heeft die het gewoon mis.
Wat gebeurt er als de magneet toch blijft kleven
Duidelijk vastklikken betekent dat er ferromagnetisch materiaal aanwezig is: ijzer, gewoon staal, nikkel of kobalt. Een massief, homogeen stuk zilver gedraagt zich niet zo, dus sterke aantrekking is een signaal dat je niet moet negeren.
Dit is de enige richting waarin deze test betrouwbaar is - en het is een negatief signaal. Een magneet kan aangeven: "hier zit iets wat niet in zilver hoort". Hij zal nooit zeggen: "dit is zilver". Voordat je het sieraad echter zuchtend weglegt, lees je de sectie over sluitingen: daar ontstaat het vaakst een vals alarm.
Hoe het bij ons zit
Als een magneet niets uitsluitsel geeft en het keurmerk en de beschrijving het uitgangspunt vormen, laten we zien hoe het materiaal letterlijk op de productpagina wordt vermeld. Het eenvoudigste voorbeeld uit onze catalogus is Zilveren ketting - 89 zł voor 45 cm, 129 zł voor 60 cm, 179 zł voor 80 cm. In de productbeschrijving staat letterlijk: Ag925-zilver, gediamanteerde bolletjesketting, dikte 1,2 mm.
Een gecombineerd sieraad toont Armband bergkristal en toermalijn - 250 zł, in beide metaaluitvoeringen kost hij hetzelfde. Gefacetteerde stenen worden afgewisseld met zilveren bolletjes; de diameter van de bolletjes is ongeveer 3 mm, geschikt voor een polsomtrek van 14 cm plus 4 cm verlengkettinkje. Je kunt kiezen uit 925 zilver of 925 zilver verguld met 24-karaats goud. Dit is tegelijk een goed voorbeeld van een sieraad waarbij de magneettest nog minder betrouwbaar is dan bij een massief stuk. Kettingen met stenen die in zilver zijn gezet, hebben we verzameld in een aparte collectie: kettingen met stenen in zilver.
Code BRAZIBLOG10 — 10% op je eerste aankopen
Waarom het ontbreken van aantrekking niets bewijst
Dit is de belangrijkste zin van de hele tekst: een magneet trekt ook messing, koper, aluminium, zink, tin en lood niet aan. Verzilverd messing doorstaat de „magneettest” net zo probleemloos als 925-zilver - en ziet er van buiten precies zo uit als zilver eruit hoort te zien.
| Reactie op een magneet | Metalen |
|---|---|
| Duidelijk aangetrokken | ijzer, nikkel, kobalt, de meeste staalsoorten (ferritisch en martensitisch) |
| Geen waarneembare reactie | zilver, koper, messing, alpaca (nieuwzilver), aluminium, zink, tin, lood |
Kijk naar de onderste rij - dit is een lijst van metalen die een magneet niet van zilver kan onderscheiden. Deze hele groep doorstaat de test tegelijk, dus de conclusie „de magneet trekt het niet aan, dus het is zilver” gaat te ver.
Bij één punt op deze lijst is het de moeite waard om langer stil te staan. Alpaca, ook wel nieuwzilver of argentaan genoemd, is een legering van koper, nikkel en zink - ondanks de naam bevat het geen gram zilver. Het ziet eruit als zilver, is goedkoper en reageert meestal niet op een magneet, hoewel er nikkel in zit. Nikkel is op zichzelf ferromagnetisch, maar gebonden in deze legering gedraagt het zich niet meer zo - daarom doorstaat alpaca de magneettest net zo probleemloos als 925-zilver. Dit is een van de meest voorkomende materialen waarmee zilver wordt verward.
De sluiting en het veertje - het meest voorkomende valse alarm
Bij veel sieraden van echt zilver reageert de magneet op een klein onderdeel en niet op het geheel. Het veertje in de karabijnsluiting, de kern van de sluiting of een ander verend onderdeel wordt in de branche vaak van staal gemaakt - zilver is voor deze taken simpelweg te zacht.
Het gevolg is dat een magneet een ketting precies op één plek kan „pakken”: bij de sluiting. Dat zegt niets definitiefs over het materiaal van het hele sieraad. Als je toch test, houd de magneet dan op meerdere plekken bij het sieraad en controleer of het hele sieraad reageert, of alleen de centimeter bij de sluiting.
Een afzonderlijk geval, en tegelijkertijd het sterkste vals alarm dat je kunt tegenkomen: magnetische sluitingen. Ze worden gebruikt in armbanden en kettingen, omdat ze het sluiten met één hand vergemakkelijken - en ze bevatten een echte permanente magneet. Zo'n sluiting reageert niet alleen op een magneet, maar trekt die zelfs naar zich toe of duwt hem weg, afhankelijk van met welke kant je hem nadert. Dit gedrag is veel sterker dan bij een stalen veertje en kan gemakkelijk worden opgevat als bewijs dat het hele sieraad van „een of ander metaal” is gemaakt. Als je sieraad magnetisch sluit, vertelt de magneettest je er simpelweg niets over - je moet de rest van het sieraad controleren, weg van de sluiting.
Een reactie bij alleen de sluiting is dus geen reden om het pakket terug te sturen - wel een reden om de rest te controleren. Beweeg de magneet langs de hele ketting, houd hem bij de hanger en bij een glad oppervlak, weg van de bevestigingsonderdelen. En als er daar niets gebeurt, weet je minder dan je misschien zou denken: op die plaatsen zit geen duidelijk magnetisch metaal. Niet elke staalsoort reageert op een magneet - austenitische varianten, die ook in kleine sieradenonderdelen voorkomen, zijn soms vrijwel niet-magnetisch. Over het materiaal zegt dit nog steeds niets - voor het antwoord op die vraag moet je het keurmerk en de beschrijving raadplegen.
De test met de glijdende neodymiummagneet - beter, maar nog steeds slechts een aanwijzing
Er is een slimmere methode dan een magneet er gewoon tegenaan houden. Een sterke neodymiummagneet die over een schuin, dik en vlak oppervlak van zilver wordt bewogen, vertraagt duidelijk in plaats van eraf te glijden zoals over glas. Dit komt door wervelstromen (Foucaultstromen), die de bewegende magneet in een goede geleider opwekt - volgens de regel van Lenz remt hun veld de beweging die de stromen heeft opgewekt.
Het effect is mooi en laat echt zien dat eronder een metaal zit dat stroom goed geleidt. Het heeft echter duidelijke beperkingen:
- Je hebt een behoorlijk groot, massief stuk nodig. Op een ketting van 1,2 mm dik of op de kralen van een armband zul je niets zien.
- Koper, messing en aluminium houden een magneet ook tegen, omdat ze eveneens stroom geleiden - en bij verzilverd materiaal bepaalt de kern het resultaat, niet de dunne coating.
Met andere woorden: deze test laat zien dat je een goede geleider hebt - maar niet welke. Een sterkere aanwijzing dan een magneet erbij houden, maar nog steeds slechts een aanwijzing.
Hoe herken je echt zilver: de aanduiding 925 en een betrouwbare bron
De aanduiding op het voorwerp zegt veel meer dan een magneet. Zoek het keurmerk op vier plaatsen: aan de binnenkant van een ring, op de sluiting van een ketting of armband, op het plaatje bij de karabijnsluiting en op het stekertje van een oorbel.
Met één voorbehoud dat je moet kennen: een keurmerk op zichzelf is noch noodzakelijk, noch voldoende - kleine voorwerpen kunnen zijn vrijgesteld van de keuringsplicht en een keurmerk kan worden vervalst. We werken dit onderwerp verder uit in een aparte tekst over wat gehalte 925 betekent. De tweede pijler is de aankoopbron: een verkoper die het materiaal duidelijk in de beschrijving vermeldt en er verantwoordelijkheid voor neemt.
Het meest betrouwbare onderzoek gebeurt bij een keuringskantoor. Een professionele test bij de juwelier - met zuur of XRF - geeft een sterke aanwijzing, maar heeft zijn beperkingen: XRF leest vooral de oppervlaktelaag uit, waardoor een voldoende dikke coating de meting kan misleiden. We benadrukken: bij de juwelier, niet in de keuken. Thuistests met zuur, krassen met een mes of verhitten beschadigen het voorwerp en leveren toch geen betrouwbaar resultaat op. Hetzelfde principe geldt overigens voor mineralen - over de controle daarvan schreven we in de gids over hoe je een echte steen herkent.
FAQ - magneet en zilver
Trekt een neodymiummagneet zilver aan?
Nee. Neodymium levert de sterkste algemeen verkrijgbare magneten, maar de kracht verandert niets aan de aard van het metaal: zilver blijft diamagnetisch en wordt niet aangetrokken. Zo'n magneet is wel nuttig bij een andere test: wanneer je hem over een hellend, dik zilveren oppervlak laat glijden, vertraagt hij duidelijk door wervelstromen.
Trekt een magneet 925-zilver aan?
Nee. Keur 925 betekent een legering die voor 92,5% uit zilver bestaat; de rest is meestal koper - geen van beide metalen wordt door een magneet aangetrokken. Als zilveren sieraden reageren, zoek dan naar een stalen onderdeel in de sluiting of naar een heel ander metaal onder de laag.
Hoe kun je thuis nog meer controleren of het zilver is?
Thuistests leveren aanwijzingen op en zo moet je ze ook behandelen: bekijk het voorwerp met een loep om te zoeken naar de aanduiding 925, controleer of de laag aan de randen niet afslijt en voer bij een dik, plat onderdeel de test met een schuivende magneet uit. We raden zuur, krassen met een mes en verhitten af: ze beschadigen het voorwerp en geven geen uitsluitsel. Zekerheid biedt een onderzoek bij een keuringskantoor; een professionele test bij een juwelier is een sterke aanwijzing, hoewel zelfs XRF door een dikke laag kan worden misleid.
Wat betekent het als sieraden magnetisch reageren?
Dat er ferromagnetisch materiaal in zit - ijzer, gewoon staal, nikkel of kobalt. Voordat je het sieraad als namaak beschouwt, moet je controleren waar de magneet precies blijft hangen: een reactie die beperkt blijft tot de sluiting is vaak normaal, omdat veertjes en kernen van sluitingen vaak van staal worden gemaakt. Bij een oorbelstift ligt dat anders: bij een sieraad dat als 925-zilver wordt verkocht, hoort de stift van zilver te zijn. Reageert de magneet juist daarop, dan is dat een waarschuwing, geen detail. Aantrekking over het hele oppervlak is een heel ander signaal: binnenin zit een groot magnetisch onderdeel. Een massief stuk gewoon zilver reageert niet zo - maar dit zegt op zichzelf nog niet hoeveel zilver er in het sieraad zit en waar.
Betekent verkleuring dat het geen zilver is?
Nee. 925-zilver wordt donkerder doordat het reageert met zwavelverbindingen in de lucht en cosmetica - dat is een natuurlijk verschijnsel en geen bewijs dat het namaak is. Manieren om de glans te herstellen hebben we verzameld in een aparte handleiding: hoe je zilver schoonmaakt.
Samengevat: een magneet is een grof filter en is alleen in die rol nuttig. Hij kan zeggen: "hier zit staal", maar niet: "dit is zilver". Als je wilt weten wat je draagt, begin dan met het keurmerk en de productbeschrijving en ga bij een duurdere aankoop uit van een verkoper die beide kan onderbouwen.